Organ ve doku ticareti suçu, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun “Vücut Dokunulmazlığına Karşı Suçlar” başlıklı ikinci bölümünün 91. maddesinde düzenlenmiştir. Her ne kadar madde başlığında “Organ ve doku ticareti” ifadesine yer verilmişse de, kanun koyucu bu başlık altında sadece organ/doku satışını suç olarak tanımlamakla kalmamış, unsurları farklı suçlara da yer vermiştir. TCK m.91’de suç olarak düzenlenen fiiller özetle; 1- Hukuken geçerli rızaya dayalı olmaksızın kişiden organ veya doku alınması (TCK m.91/1), 2- Hukuka aykırı olarak, ölüden organ veya doku alınması (TCK m.91/2), 3- Organ veya doku satın alınması, satılması ve satılmasına aracılık edilmesi (TCK m.91/3), 4- Hukuka aykırı yollarla elde edilen organın veya dokunun saklanması, nakledilmesi veya aşılanması (TCK m.91/5), 5- Belli bir çıkar karşılığında organ veya doku teminine yönelik ilan veya reklam verilmesi veya yayımlanması (TCK m.91/6), Şeklindedir.

Bu yazımızda; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.308/1’de Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının sanık aleyhine itirazı için öngörülen bir (1) aylık sürenin ne zaman başlayacağı ile bu süreyi kaçırmasının sonucu incelenecektir.

Anayasa Mahkemesi; 10.09.2025 tarihli, 2025/122 E. ve 2025/185 K. sayılı kararı ile 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 26. maddesinin 21.11.2024 tarihli ve 7533 sayılı Kanunun 25. maddesiyle değiştirilen 5. fıkrasının 4. cümlesinin, Anayasanın 2. ve 38. maddelerine aykırı olduğu gerekçesi ile oyçokluğuyla iptaline karar vermiştir. Aşağıda; iptal kararının gerekçelerine, karşıoya, iptalin olası sonuçları ile görüşümüze yer verilecektir.

5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun “Özel Yargılama Usulleri” başlıklı Beşinci Kitap altında yer alan “Kaçakların Yargılanması” başlıklı İkinci Bölümün “Kaçağın tanımı” başlıklı 247. maddesinin 1. fıkrasına göre; “Hakkındaki soruşturmanın veya kovuşturmanın sonuçsuz kalmasını sağlamak amacıyla yurt içinde saklanan veya yabancı ülkede bulunan ve bu nedenle Cumhuriyet savcısı veya mahkeme tarafından kendisine ulaşılamayan kişiye kaçak denir”.

Anayasa Mahkemesi; 06.03.2025 tarihli, 2020/50 E. ve 2025/47 K. sayılı kararı ile 1136 sayılı Avukatlık Kanunu’nun 134. ve 135. maddelerinin iptaline ve bu iptal kararının Resmi Gazete’de yayımlanmasından 9 ay sonra yürürlüğe girmesine karar vermiştir. Karar 22.05.2025 tarihli Resmi Gazete’de yayımlandığına göre, iptal kararının 22.02.2026 tarihinde yürürlüğe girmesi öngörülmüştür. Kanun koyucunun 24.12.2025 tarihinde kabul ettiği ve 25.12.2025 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 7571 sayılı Kanunda yer verilen değişiklikler ile Avukatlık Kanunu’nda boşluk oluşmadan, yeni düzenlemeye gidilmiştir.